ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ІШКІ ЭТНОСТЫҚ ҮДЕРІСТЕРДІҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ДИНАМИКАСЫ МЕН СЫН-ҚАТЕРЛЕРІ

Авторлар

  • Айгуль Садвокасова Автор
  • Дінмұхаммед Ғали Автор

DOI:

https://doi.org/10.61572/2958-1427-2025-2-7-14

Кілт сөздер:

ішкі этностық үдерістер, ішкі этностық динамика, этностық сәйкестік, миграциялық мобильділік, тығыз қоныстану, оқшау қоныстану, аккультурация, саяси қатысу, тілдік тәжірибелер, интеграция, этноәлеуметтік тұрақтылық, «ішкі эмиграция», этностық рәміздер мен мотивтер

Аңдатпа

Мақала Қазақстандағы полиэтностық қоғам жағдайындағы ішкі этностық үдерістерді талдауға арналған. Әртүрлі этникалық топтардың ішінде жүріп жатқан этнодемографиялық, этномәдени, тілдік, миграциялық және идентификациялық өзгерістер қарастырылады. Зерттеудің басты бағыты — этностардың бірігуі мен оқшаулануына ықпал ететін факторларды анықтау.  Эмпирикалық деректер негізінде тұлғалық бірегейліктің трансформациясы, шоғырлана қоныстану нысандары, әлеуметтік-саяси үдерістерге тартылу деңгейі, сондай-ақ аккультурация, ассимиляция және интеграция дәрежелері қарастырылады. Ішкі этностық динамикаға әлеуметтік-демографиялық құрылым, урбанизация, діни ұстанымдар, жергілікті басқару саласындағы саяси реформалар және құндылық бағдарларының әсеріне ерекше назар аударылады. Сонымен қатар, этникалық топтар арасында қазақ этномәдени мотивтері мен рәміздеріне деген қызығушылықтың артуы атап өтіледі. Мақалада этносаралық тұрақтылық пен азаматтық интеграцияны қамтамасыз етуге бағытталған болашақ зерттеулердің негізгі бағыттары ұсынылады.

Автор өмірбаяндары

  • Айгуль Садвокасова

    ҚХА Ғылыми-сарапшылық кеңесінің төрағасы,
    ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің Философия, саясаттану және дінтану институтының бас директоры,
    әлеуметтану ғылымдарының докторы
    Алматы, Қазақстан

  • Дінмұхаммед Ғали

    Қолданбалы этносаяси зерттеулер институты Орталығының директоры,
    экономикалық ғылымдарының кандидаты
    Астана, Қазақстан

Жүктеулер

Жарияланды

2025-10-08

Журналдың саны

Бөлім

Статьи